Dziecko z FAS – co to jest i jak wpływa na rozwój?
FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrome) czyli płodowy zespół alkoholowy, to poważne zaburzenie rozwoju dziecka, które występuje na skutek narażenia płodu na działanie alkoholu w czasie ciąży. Alkohol spożywany przez kobietę w ciąży przenika przez łożysko do organizmu dziecka, co może prowadzić do trwałych uszkodzeń fizycznych, umysłowych oraz emocjonalnych. FAS jest najbardziej skrajną formą spektrum zaburzeń związanych z ekspozycją płodu na alkohol (FASD – Fetal Alcohol Spectrum Disorders).
Jakie są objawy FAS?
Dziecko z FAS może mieć różnorodne objawy, które wpływają na różne sfery jego życia, a niektóre z nich mogą być widoczne zaraz po urodzeniu. Do najczęstszych objawów FAS należą:
- Charakterystyczne cechy twarzy
Dzieci z FAS często mają pewne charakterystyczne rysy twarzy, takie jak:
- krótki, płaski nos,
- wąskie otwory oczu,
- gładka rynienka nosowa (brak wgłębienia między nosem a górną wargą),
- cienka górna warga.
Problemy wzrostu
Dzieci z FAS mogą mieć problemy z prawidłowym wzrostem. Są często niższe i lżejsze niż ich rówieśnicy, zarówno
w momencie narodzin, jak i w dalszym okresie rozwoju.Uszkodzenia mózgu i układu nerwowego
FAS wpływa na rozwój mózgu, co prowadzi do problemów poznawczych, takich jak trudności w uczeniu się, zaburzenia uwagi i pamięci, problemy z myśleniem abstrakcyjnym oraz rozwiązywaniem problemów.Zaburzenia behawioralne i emocjonalne
Dzieci z FAS mogą mieć trudności z kontrolowaniem emocji, impulsywnością, problemami z koncentracją oraz trudnościami społecznymi. Wiele z nich może również wykazywać objawy ADHD lub zaburzeń autystycznych.
Jak diagnozuje się FAS?
Diagnoza FAS jest trudna i wymaga wszechstronnej oceny przez specjalistów, w tym pediatrów, neurologów oraz psychologów. Kluczowe znaczenie ma historia medyczna matki, zwłaszcza informacje o spożywaniu alkoholu w czasie ciąży. W diagnozie FAS ważna jest również ocena rozwoju dziecka pod kątem fizycznym, poznawczym i behawioralnym.
Jakie są skutki długoterminowe FAS?
Dzieci z FAS często muszą zmagać się z długotrwałymi problemami, które mogą utrzymywać się przez całe życie. Problemy
z uczeniem się, niska samoocena, trudności w relacjach interpersonalnych oraz zaburzenia emocjonalne mogą towarzyszyć dzieciom z FAS w dorosłości. Wiele osób dotkniętych FAS ma trudności w zdobywaniu i utrzymywaniu pracy, a także w prowadzeniu samodzielnego życia.
Jak można pomóc dziecku z FAS?
Chociaż FAS jest zaburzeniem nieuleczalnym, wczesna interwencja i odpowiednie wsparcie mogą znacząco poprawić jakość życia dziecka. Do skutecznych form wsparcia należą:
- terapia behawioralna – pomaga w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi i społecznymi,
- wsparcie edukacyjne – indywidualne programy nauczania, dostosowane do potrzeb dziecka,
- terapia zajęciowa – pomaga w rozwijaniu umiejętności motorycznych i społecznych.
Ciekawostki
• FAS został po raz pierwszy opisany w 1973 roku przez amerykańskich lekarzy Davida W. Smitha i Kennetha L. Jonesa.
• Szacuje się, że w Polsce około 1% dzieci rodzi się z zaburzeniami związanymi z ekspozycją na alkohol w czasie ciąży.
• Najmniejsza ilość alkoholu może wpłynąć negatywnie na rozwój płodu – dlatego lekarze zalecają całkowitą abstynencję
od alkoholu w czasie ciąży.
Pamiętaj!
FAS jest całkowicie możliwy do uniknięcia – kluczowe jest unikanie alkoholu w czasie ciąży. Kobiety, które planują ciążę
lub już są w ciąży, powinny zdawać sobie sprawę z potencjalnych konsekwencji i całkowicie zrezygnować z alkoholu.
#FAS #dzieckoFAS #płodowyzespółalkoholowy #ciążaibezpieczeństwo #zdrowierodziny #wsparciedladziecka